ABD’de şirket kurduğunuzda ya da ABD’li bir müşteriden ödeme almaya başladığınızda, karşınıza çıkan formların neredeyse hepsi bir Tax ID ister. Ama hangi numarayı yazacağınız, formu kimin adına doldurduğunuza bağlıdır: siz mi, şirketiniz mi? Bu yazıda Tax ID nedir, ABD’deki üç ana vergi numarası olan EIN, ITIN ve SSN arasındaki farklar nelerdir ve Türkiye’de yaşayan biri hangisine ne zaman ihtiyaç duyar gibi soruları sade bir dille yanıtlıyoruz. Bilgiler IRS’in vergi numaraları sayfasına (İngilizce) dayanıyor.
Tax ID nedir?
Tax ID, İngilizce Taxpayer Identification Number (TIN), yani vergi kimlik numarası demektir. ABD’de tek bir numara değil, bir üst kavramdır. IRS’in kullandığı başlıca türler şunlardır:
- SSN (Social Security Number): ABD vatandaşlarının ve ABD’de çalışma izni olanların numarası.
- ITIN (Individual Taxpayer Identification Number): SSN alamayan ama vergi yükümlülüğü olan kişilerin numarası.
- EIN (Employer Identification Number): Şirketlerin ve diğer kuruluşların numarası.
Türkiye’deki karşılığıyla düşünürsek: kişiler için T.C. kimlik numarası, şirketler için vergi kimlik numarası nasıl ayrıysa, ABD’de de kişi numarası (SSN veya ITIN) ile şirket numarası (EIN) ayrıdır.
EIN, ITIN ve SSN karşılaştırması
| EIN | ITIN | SSN | |
|---|---|---|---|
| Kime verilir | Şirketlere (LLC, corporation) ve diğer kuruluşlara | SSN alamayan ama vergi yükümlülüğü olan kişilere | ABD vatandaşlarına ve çalışma izni olanlara |
| Kim verir | IRS | IRS | Social Security Administration |
| Biçim | XX-XXXXXXX | 9XX-XX-XXXX | XXX-XX-XXXX |
| Ne için kullanılır | Şirket banka hesabı, ödeme platformları, Form 5472, şirket beyannameleri, bordro | Bireysel vergi beyannamesi (ör. 1040-NR), bazı vergi anlaşması talepleri | Çalışma, sosyal güvenlik ve vergi |
| Süresi dolar mı | Hayır | Üst üste 3 yıl beyannamede kullanılmazsa | Hayır |
| Devlete ödenen ücret | Yok | Yok | Yok |
EIN nedir ve nasıl alınır?
EIN, şirketin IRS’teki vergi numarasıdır. LLC’niz kurulduktan sonra ilk iş olarak alınır, çünkü:
- ABD’de şirket banka hesabı açmak,
- Stripe, Amazon, PayPal gibi platformlarda şirket hesabı kurmak,
- her yıl Form 5472 ve diğer şirket beyannamelerini vermek
için EIN gerekir.
IRS EIN için ücret almaz. SSN’i veya ITIN’i olan biri IRS’in online başvuru sayfasından aynı gün numarasını alabilir. Türkiye’de yaşayan ve bu numaralardan hiçbiri olmayan şirket sahipleri ise Form SS-4 ile faks veya posta yoluyla başvurur. Formda şirketin yabancı sahipli olduğunun doğru belirtilmesi önemlidir. EIN başvurusu hizmetimiz bu kısmı sizin yerinize hazırlar.
EIN onaylandığında IRS bir onay mektubu gönderir. Bankalar ve platformlar sıklıkla bu belgeyi ister, o yüzden güvenli bir yerde saklayın.
ITIN nedir ve kimin ihtiyacı olur?
ITIN, IRS’in SSN alamayan ama ABD’de vergi yükümlülüğü olan kişilere verdiği 9 haneli numaradır. IRS Publication 1915’e göre her zaman 9 ile başlar ve SSN ile aynı biçimdedir.
Türkiye’de yaşayan biri genellikle şu durumlarda ITIN’e ihtiyaç duyar:
- LLC’si ABD’de fiilen ticari faaliyet yürütüyorsa ve sahibi kişisel olarak 1040-NR beyannamesi vermek zorundaysa,
- ABD kaynaklı gelirde vergi anlaşmasıyla indirimli oran talep edecek ve yerine kullanabileceği bir yabancı vergi numarası yoksa,
- ABD vatandaşı veya ABD’de yerleşik biriyle evliyse ve ortak beyannamede yer alacaksa.
ITIN için Form W-7 doldurulur ve çoğu durumda bir vergi beyannamesiyle birlikte gönderilir. IRS ücret almaz. Kimlik ve yabancılık durumunu tek başına kanıtlayan tek belge pasaporttur. Pasaportu ABD’ye postalamak istemeyenler, IRS’in yetkilendirdiği bir Certifying Acceptance Agent (CAA) ile başvurabilir. SolutionHub bir CAA’dır ve ITIN başvurusu hizmetimiz Form W-7, birlikte verilecek beyanname ve belge kontrolünü kapsar.
IRS’e göre ITIN çalışma izni vermez, göçmenlik statüsü sağlamaz, Social Security haklarından yararlandırmaz ve vergi sistemi dışında kimlik olarak kullanılamaz. Başvurunun sonuçlanması genellikle 7 hafta, yoğun dönemde (15 Ocak – 30 Nisan) veya yurt dışından başvuruda 9–11 hafta sürer.
SSN nedir?
SSN, Social Security Administration’ın ABD vatandaşlarına, green card sahiplerine ve ABD’de çalışma izni olan kişilere verdiği numaradır. Türkiye’de yaşayan ve ABD’de çalışma izni olmayan biri genellikle SSN alamaz. Bu yüzden vergi işlemleri için SSN yerine ITIN kullanılır. Daha sonra SSN alırsanız ITIN’i kullanmayı bırakır ve IRS’e bildirirsiniz; IRS kayıtlarınızı birleştirir.
Hangi numaraya ne zaman ihtiyacınız var?
| Durum | Gereken numara |
|---|---|
| ABD’de LLC kurdunuz, banka veya Stripe hesabı açacaksınız | Şirket için EIN |
| LLC’niz her yıl Form 5472 verecek | Şirket için EIN; sizin ITIN’iniz yoksa formda bir referans numarası kullanılır |
| ABD’li bir müşteri veya platform sizden W-8BEN istiyor | Türkiye’deki vergi numaranız yeterli olabilir; W-8BEN nedir yazımıza bakın |
| Kişisel olarak 1040-NR vermeniz gerekiyor | Kendiniz için ITIN |
| ABD’de çalışma izniniz var | SSN |
En sık yapılan hata, LLC kurmak için kişisel ITIN gerektiğini sanmaktır. LLC’nin işlemleri EIN ile yürür. ITIN ancak kişisel bir ABD vergi yükümlülüğünüz olduğunda gündeme gelir.
Sonuç
Kısacası şirketiniz için EIN, kendiniz için gerekirse ITIN. SSN ise çalışma izni olanlar içindir. Doğru numarayı doğru formda kullanmak, ödeme gecikmelerini ve IRS yazışmalarını baştan önler. Türkiye’den yönetilen şirketlerin tüm vergi yükümlülüklerini yabancı sahipli LLC’ler sayfamızda anlatıyoruz. LLC kavramına yeniyseniz LLC nedir? yazımızdan başlayabilirsiniz. EIN veya ITIN başvurusunu Türkçe ve tek bir uzmanla yürütmek isterseniz 15–30 dakikalık ücretsiz bir ön görüşme ayarlayabiliriz. IRS bu numaralar için ücret almaz; biz yalnızca hazırlık ve belge kontrolü hizmetimiz için ücret alırız.
